Wprowadzenie do Legal Tech Cz. 2 : Przejawy i następstwa

December 26, 2018
Legal Tech

Z ustalonych w poprzedniej części artykułu przyczyn wynika, iż rola technologii na rynku usług prawnych nieustannie wzrasta. Pojawienie się Legal Tech jest kolejnym etapem tego procesu. Aby nie sięgać za daleko (np. do Stanów Zjednoczonych, gdzie rynek Legal Tech zdążył się już mocno zakorzenić), należy zwrócić uwagę na zachód, a szczególnie na Francję gdzie Legal Tech znajduje się w fazie kwitnienia.

Analiza rynku pokazuje, iż we Francji istnieje około stu Legal Tech, a ich liczba nieustannie wzrasta, przez co regularnie pojawiają się nowe, odnoszące mniejsze bądź większe sukcesy, rozwiązania rynkowe.

Opracowanie ścisłej typologii usług prawnych może jednak okazać się co najmniej problematyczne. Ponadto celem niniejszego artykułu nie jest bynajmniej wymienienie wszystkich Legal Tech czy wszystkich technologii przez nie wykorzystywanych, lecz ujawnienie głównych trendów w celu naświetlenia, w jaki sposób wpływają one na rynek świadczenia usług prawnych, aby w późniejszych artykułach, rozumiejąc główne cechy tych rozwiązań, móc jeszcze bardziej je uszczegółowić.

Można zatem zidentyfikować następujące narzędzia w ramach Legal Tech:

  •       automatyczne generowanie dokumentów prawnych,
  •       Blockchain,
  •       sztuczna inteligencja,
  •       zarządzanie i finansowanie postępowań sądowych online,
  •       połączenie z prawnikami.

Jest to jednak katalog otwarty, co znaczy, iż powyższe wyliczenie nie zawiera wszystkich elementów, które wchodzą w skład omawianego zjawiska.

Legal Tech wpływa na różnorakie płaszczyzny usług, procesów czy transakcji poprzez oferowanie nowych możliwości zarówno dla klientów, jak i dla samych prawników. Podmioty branży Legal Tech znacząco zmieniają tradycyjny model dystrybucji świadczeń, między innymi poprzez możliwość znacznego skracania terminów czy też poprzez nacisk na przejrzystość cen i prostotę obsługi. W związku z tym nowym modelem biznesowym platformy pośredniczące przyciągają coraz więcej klientów również poprzez zaoferowanie przysłowiowemu Kowalskiemu wykonywanie niektórych czynności prawnych w sposób samodzielny.

Testamento na przykład pozwala na sporządzanie testamentu holograficznego online, udostępniając szablony do indywidualnego dostosowania, inwentaryzacje majątku oraz informacje pozwalające na pełne zrozumienie regulacji w tym zakresie.

Pojawiły się również narzędzia marketingowe oferujące klientom nowe sposoby wyboru prawnika przy potrzebach bardziej jednorazowych, dotyczących jednej kwestii. Jednym z nich jest Lexoo – angielski portal monitorujący rynek omawianych usług, pozwalający prawnikom tzw. in-house na identyfikację butikowych kancelarii wśród globalnej i opartej na zaufaniu sieci. Sektor małych i średnich przedsiębiorstw może także zamieścić ogłoszenie zawierające zakres usług prawnych, których potrzebuje, a wstępnie sprawdzeni na platformie prawnicy będą składać propozycje usług bądź honorariów pod ofertą. Najczęściej trwa to zaledwie kilka godzin. Klient może więc porównać oferty pracy i profile prawników w celu zatrudnienia tego, który według niego najlepiej pasuje do jego oczekiwań.

Tego typu nowe sposoby kontaktowania się prawnika z klientem przyczyniają się do wzmacniania konkurencji na rynku oraz podwyższają standard usług mniejszych kancelarii (portale tego typu nie są bowiem przeznaczone dla większych struktur z ugruntowaną reputacją na rynku). Dzieje się tak ponieważ, bazując się na tzw. Economy of Trust, potencjalny interesant na pierwszym miejscu stawia zwykle informacje zwrotne od poprzednich klientów w momencie wyboru odpowiedniej kancelarii. Klient i jego opinia stają się zatem kluczowymi składnikami tegoż aparatu.

Należy jednak mieć na uwadze, iż prawo nie jest towarem czy usługą w konwencjonalnym znaczeniu tych słów, a jednym z fundamentów społeczeństwa demokratycznego. Podążając dalej tym tokiem myślenia, obowiązki podmiotów świadczących ww. usługi wobec klientów powinny mieć pierwszeństwo nad poszukiwaniem wynagrodzenia. Świadczenia te powinny bowiem gwarantować przede wszystkim najwyższy standard dokładności i rzetelności.

Niektórzy mówią jednak o „uberyzacji” [patrz: aplikacja Uber – przyp. red.] zawodu wraz z pojawieniem się Legal Tech. W odniesieniu jednak do rynku prawnego kwalifikacja ta wydaje się zbyt drastyczna i co najmniej niedostosowana do realiów zjawiska, a przede wszystkim do specyfiki zawodu. Bardziej na miejscu byłoby mówienie o cyfryzacji tradycyjnych ofert usług prawnych, za którymi znajdujemy te same podmioty.

Legal Tech pojawia na rynku prawnym o stosunkowo niskiej wartości dodanej.


Oprócz tego świadczenie usług prawnych jest ofertą kwalifikowaną i przede wszystkim regulowaną. Wspomniana już „uberyzacja” nie może więc mieć aż tak drastycznych skutków, jak w przypadku usług mniej kwalifikowanych (takich jak na przykład świadczenie usług transportu samochodowego). Bardziej trafnymi byłyby zatem pojęcia takie jak gruntowna zmiana czy zakłócanie tradycyjności rynku świadczenia usług prawnych.

Legal Tech pojawia na rynku prawnym o stosunkowo niskiej wartości dodanej. Należy przez to rozumieć, że nowe rozwiązania dotyczą najbardziej bazowych czynności, jak na przykład sporządzanie standardowych umów czy analizowanie dużej ilości dokumentów tego samego rodzaju (np. przy procecach due diligence). Mimo niskiej ich rentowności, czynności te są paradoksalnie najbardziej czasochłonne. Wyzwolenie się od nich dzięki Legal Tech pozwoli zatem prawnikom poświęcić więcej czasu czynnościom o wyższej randze jak np. ustalanie strategii procesowej/transakcyjnej, kontakt z klientem, czy rozwijanie swojej wiedzy prawniczej.

Struktura zawodu lub jego długoterminowa zdolność do wzrostu nie zmieniła się zasadniczo w ciągu ostatnich stu pięćdziesięciu lat. Zaczęliśmy to, co można nazwać czwartym etapem rewolucji przemysłowej. Nasi klienci już działają na zasadach nowoczesnej i przyszłościowej organizacji. Przyzwyczajają się do nowych wymagań rynkowych: szybkości obsługi, szeroko pojętej oszczędności oraz całodobowej dostępności. W związku z tym wymagania te pojawiają się także w stosunku do usługodawców, w tym – prawników.

Legal Tech nie obniży jakości pracy prawników. Wręcz przeciwnie – da im nowe narzędzia umożliwiające coraz wyższy standard usług.


Prawnicy, tak jak prawo samo w sobie, muszą rozwijać się tak jak społeczeństwo i stan techniki, aby być dalej w stanie obsługiwać klientów zgodnie z nowymi wymogami rynku.

Według moich przywidywań Legal Tech nie obniży jakości pracy prawników. Wręcz przeciwnie – da im nowe narzędzia umożliwiające coraz wyższy standard usług. Nie należy również obawiać się, że Legal Tech zastąpi samych prawników, gdyż sama znajomość kreowania aplikacji nie jest wystarczająca, aby być w stanie stworzyć gotowy produkt Legal Tech. Ponadto należy również stale monitorować ewolucje prawne, aby był on zawsze zgodny z obowiązującymi przepisami. Dlatego też należy poważnie rozważyć implementację Legal Tech i uświadomić sobie, że większość proponowanych narzędzi nie jest tworzona, aby pozbawić prawników źródła dochodu, lecz aby zagwarantować im nową przyszłość poprzez dostosowanie do realiów otaczającej nas, stale zmieniającej się rzeczywistości.

Koniecznie jest więc, abyśmy my, prawnicy, wkroczyli wreszcie w nową erę i w pełni korzystali z narzędzi, jakie oferuje, aby wykonywać nasz zawód jak najbardziej efektywnie.

Roman Kaczynski

I assist law firms and in-house legal departments in their digital transformation.

My legal education, complemented by practical experience in different legal tech companies and by various training courses in innovation management, allows me to identify the needs of lawyers and their clients and thus implement or create technological and organisational solutions adapted to the new realities.

Experienced in change management related to transformation programs (stakeholder assessment, change impact analysis, organization design, communication planning, training support).

Related Posts